معين الدّين پزشك فقيد ، بوده ، در آن يافت مىشود . به علاوه در اين كتاب به نسخهء معجونى اشاره شده و اين نسخه به رشيد الدّين وزير نسبت داده شده است . « 1 » كتاب اختيارات بديعى همچنان‌كه خود نويسنده هم در مقدمهء كتاب اشاره كرده ، مشتمل بر يك مقدّمه ، دو مقاله و يك خاتمه است . مقدمهء كتاب شامل مختصرى در كلّيّات و مآخذ ادويه و نگاهدارى آنهاست . مقالهء اوّل در بيان مفردات ادويه ، و مقالهء دوم در مركّبات مستعمله و به حروف تهجى ترتيب يافته است . خاتمه نيز لغت‌نامه‌اى است كه مؤلّف براى تسهيل كار عطّاران واژه‌هاى عربى مربوط به علم صيدنه را به فارسى برگردانده و معادلات هريك را آورده است . انصارى در سال 806 ه . ق . درگذشته است . اين كتاب احتمالا نخستين مجموعه‌اى است كه به فارسى دربارهء مفردات و مركّبات گياهان دارويى نوشته شده است ، هرچند كه ترجمه‌اى از كتاب الصّيدنهء ابو ريحان بيرونى نيز در قرن هشتم توسط ابو بكر بن على بن عثمان كاسانى صورت گرفته است . حكيم مؤمن ( محمّد مؤمن بن مير محمّد زمان حسينى طبيب تنكابنى ديلمى ) ، پزشك مخصوص شاه سليمان صفوى ( 1105 - 1077 ه . ق . ) در مقدّمهء كتاب خود موسوم به تحفة المؤمنين كه به همكارى پسرش نوشته است ، ايرادهايى بر كتاب اختيارات بديعى گرفته و اثر خود را كامل‌تر و جامع‌تر از كتابهاى پيشين در اين زمينه دانسته است . كتاب اختيارات بديعى ( قسمت مفردات ) توسط دكتر محمد تقى مير در سال 1371 تصحيح و شركت دارويى پخش رازى آن را به چاپ رسانده است . طرف نظر از اين كه كتاب ناقص است و فقط بخش مفردات آن به چاپ رسيده ، متن كتاب نيز مملوّ از اغلاط سهوى و عمدى است كه ناشى از بىدقّتى و كم‌حوصلگى مصحّح محترم است و مىطلبد كه دوباره به تصحيح و تعليق آن همّت گمارده شود و به صورتى كامل‌تر به چاپ رسد . بديعات اختيارى نهضتى كه در ميان پزشكان ايرانى تقريبا از قرن هشتم هجرى رواج بيشترى پيدا كرد ،

--> ( 1 ) . تاريخ پزشكى ايران ، صص 409 - 410 .